ايرج افشار
140
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
مناسب دانسته رشتهء تجارت و دادوستد مفتوح سازند منافات با اين محل نخواهد داشت . فصل دوازدهم از آنجائى كه لازم است به عنوان رياست اجراى جزو ، هم ترتيب دفاتر و روزنامهجات و هم رسيدگى به جزئى و كلّى امور راجعه به اين شراكت يك نفر شخص امين لايق كافى تعيين شود به صوابديد شركاء جناب حاجى سيّد محمد تاجر طهرانى مشهور به صرّاف « * » مشخص شده و مدير كلّ ايشان خواهند بود . ساير شركا هم كه هفته يك روز براى رسيدگى و گفتگو حاضر خواهند شد البته در جزئى و كلى رسيدگى نموده آنچه را كه در نفع و ضرّ و خير و شرّ ملتفت شوند مذكور خواهند داشت . اما چون هركس مدير اين اداره واقع شود با تمام [ و ] سراسر وجود بايد حواس ظاهر و باطنش متوجه نظم و ترتيب اين اداره باشد ناچار تا يك درجه از نظم امور شخصيّه باز خواهد ماند عليهذا براى آن شخص اعمّ از اينكه جناب حاجى سيّد محمّد باشد يا كس ديگر لازم است حق الزحّمهء معينى منظور شود و چون در به دو امر كه هنوز نضج و قوامى حاصل نگشته و به طورى كه بايد و شايد در تحت قاعده و ترتيب نيامده تعيين حق الزّحمهء شخص مدير و ساير ملاحظات لازمه مقدور نخواهد بود قهرا موكول است به وقت رسيدگى و زمان محاسبه ، چه آنكه در وقت حساب منافع ساليانه و ترتيب آتيه معلوم و مشخص خواهد گرديد آن وقت به طورى كه مروّت و انصاف اقتضا كند قرار اين كار و ساير مخارج لازمه داده خواهد شد . عجالة چون هيچ يك از اين ملاحظات ممكن نيست و رشتهء كار صحيحا به دست نيامده بر عموم شركاء فرض است كه مهما امكن در نظم و ترتيب عمل ساعى و جاهد باشند كه رشتههاى صحيح به دست آمده منافع صحيحه حاصل
--> ( * ) . او پدر ابو الحسن علوى ( پدربزرگ علوى ) بود . به كتاب رجال عصر مشروطيت تأليف بزرگ علوى مراجعه شود .